ใต้ร่มโพธิธรรม: ยุติกรรม ยุติทำ ยุติกิจ จบจิต 21 (จบ)

 

               เพราะชาติ              เป็นปัจจัย          ชรา – มรณะ จึงมี

 

      อันนี้ยกตำรามาให้ดู ยังมีชื่อเรียกอย่างอื่นอีกว่า กงจักรหรือสังสารจักร ในการหมุนวนเวียนเรียก ไตรวัฏฏ์    หรือวัฏฏ์ 3 ดังแผนผัง

เมื่อพิจารณาดูตามวงจรแห่งทุกข์นี้แล้ว มีจุดที่น่าสนใจอันเกี่ยวเนื่องไปถึงสิ่งที่เรียกว่า การปฏิบัติ(ทำ)ธรรม เพราะถ้าหากเข้าใจรหัสนัยสำคัญตรงนี้ได้ อาจทำให้ไม่หลงปฏิบัติหรือ ปฏิบัติแบบหลง ๆ ได้ คำ ๆนั้นคือ สังขาร

 

                                               เพราะติด (เหตุ) จึงอยาก (ผล-ตัณหา) 

             เพราะอยาก (เหตุ) จึงเสพ (กรรมเป็นผล-วิบาก)

 

  “สังขาร”โดยนัยที่แสดงอยู่ในปฏิจจสมุปบาทนั้น หมายถึง สภาวะที่มีเจตนาเป็นประธาน ทำให้เกิดขึ้น มีขึ้น สร้างขึ้น ปรุงขึ้น แต่งขึ้น เริ่มต้นที่เรียกว่ากรรมภพ (เป็นภพหรือการเกิดขึ้นของเจตนากรรม) นับตั้งแต่ มโนสัญเจตนากรรม , วจีสัญเจตนา , กายสัญเจตนา คือ สภาพปรุงแต่งการกระทำทางใจ – ความจงใจทางใจ , สภาพปรุงแต่งการกระทำทางวาจา – ความจงใจทางวาจา และสภาพปรุงแต่งการกระทำทางกาย – ความจงใจทางกาย ตามลำดับ ซึ่งทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นความจงใจปรุงแต่งการกระทำ ทางใด จะมีเนื้อหาอยู่  3 ประการคือเป็น

            1. อปุญญาภิสังขาร     หมายถึง สภาพที่ปรุงแต่งด้วยความจงใจฝ่ายชั่ว ได้แก่  

            2. ปุญญาภิสังขาร       หมายถึง สภาพที่ปรุงแต่งด้วยความจงใจฝ่ายดี ได้แก่ 

            3. อาเนญชาภิสังขาร หมายถึง   สภาพที่ปรุงแต่งภพด้วยความจงใจ

 

 

       คือ การเกาะอะไรก็ได้ ขอเกาะไว้ก่อน , ส่วนเจตนากรรมก็คือ การแสดงออกหรือ การส่งผลเพื่อการคงอยู่ของการเกาะไปเรื่อยๆ เราไม่ต้องไปสนใจเลยว่ามันเป็นกุศล อกุศล หรือกลาง ๆ เพราะทั้งหมดล้วนแต่เนื่องมาด้วยอวิชชา – ตัณหา – อุปาทานทั้งสิ้น

             คำว่า “อวิชชา” มิใช่แปลว่าไม่รู้ แต่เนื้อหาแท้ๆเลยก็คือ ไม่รู้ว่ากำลังหลงรู้อยู่ จึงก่อเกิดเป็นปัจจยาการอื่นๆตามมาที่เรียก สังสารวัฏ 3 คือ ภพทั้ง 3 อันเป็นคุกขังสัตว์โลก  ตั้งแต่หยาบจนถึงละเอียด ได้แก่กามภพ รูปภพ และอรูปภพ หมุนวนเวียนกันอยู่เช่นนี้ ไม่รู้ต้น ไม่รู้ปลาย

 

 

 

 

         “ท่าน”จึงว่า “ เมื่อเน้นจัด  fixจัด เวทนาก็จัด ตัณหาก็จัด ซึ่งทั้งหมดมีแต่จัดสรรความทุกข์ ความยาก ความลำบากมาให้ทั้งนั้น” คำว่า “จัด” ในที่นี้แปลว่ามาก

 

         จึงสามารถสรุปได้ว่า ตัวไปหลงตั้งใจรู้นี้แหละเป็นจุดเริ่มต้นของปัจจยาการของสังสารวัฏ หรือปฏิจจสมุปบาท “ท่าน” จึงว่า ตัวรู้นั่นแหละตัวร้าย คือ หลงรู้ หากไม่ไปปรุงรู้ ทำรู้ขึ้น และเมื่อรู้สิ่งใดแล้วก็ไม่แช่รู้ แช่ดู ทั้งไม่ทำตาม – ทำต้าน รู้นั้นก็ไม่ใช่ตัวร้ายอีกต่อไป

         การจะนอกเหนือกรรมกิเลสได้ต้องอาศัยสัมมาทิฐิ เป็นประธาน อาศัยปัญญาขององค์พุทธอรหันต์ มหาโพธิสัตว์ที่ท่านแสดงสัจจะของสภาวธรรมที่เรียกว่า “สัจธรรม”ให้เราได้รับรู้(ฟัง)   รวมถึงเนื้อหาในอริยสัจทั้ง 4 ประการ เปรียบเหมือนแสงสว่างส่องนำทาง หรือเป็นอาวุธอันคมกริบในการหักโค่นต้นไม้แห่งสังสารวัฏ – สังสารวน

 

 

 

 

      ส่วนความดับทุกข์ – ความพ้นทุกข์ – ความหลุดพ้น – วิมุติ – นิโรธ – นิพพาน ไม่ต้องทำอะไร ให้เป็นเรื่องของมันเอง และอยู่แล้ว ท่านจึงเรียกว่าเป็นธรรมเหนือโลก โลกคือกรรม ธรรมเหนือโลก ก็คือ ธรรมเหนือกรรม หรือ พ้นกรรม , นอกเหนือกรรมนั่นเอง ผู้ที่จะทำให้ถึงนิพพานจึงเป็นไปไม่ได้ มีแต่หยุดทำหรือยุติทำนั่นแหละจึงจะพบเห็นว่าความดับที่มีเองอยู่แล้วได้    เรียกความมีเองอยู่แล้วนี้ว่า สัจธรรม ( ตถตา = ตะถะตา )

 

      คำกล่าวที่ว่ารู้มัน – ดูมัน – เห็นมัน – เข้าใจมัน นั้นผิดสัจธรรม แทนที่จะตรงต่อดับ แต่กลับตรงต่อเกิดเรียบร้อยเลย เกิดอะไร? เกิดกิริยากรรม – กลายเป็นกรรมกิเลส , กิเลสซ้อนธรรม , กรรมซ้อนธรรม , กรรมบัง , การปฏิบัติปิดบังพระนิพพาน มันก็เลยดับอยู่แล้วไปซะหมด เพราะมัวแต่เกิดอยู่นั้น ทั้งที่มันก็ดับก่อนเกิดอยู่แล้ว มันไม่มีก่อนมีอยู่แล้ว

      นักปฏิบัติทำสามารถปล่อยวางสิ่งอื่นได้ทั้งหมด แต่มักไม่กล้าปล่อยวางหรือยุติตัวปฏิบัติของตนเอง เนื่องจากไม่รู้ว่าตัวปฏิบัติของตนเองนั่นแหละ คือแหล่งสั่งสมตัวตนที่แนบเนียนที่สุด มันจึงไม่กล้าจะสละรู้  สละดู สละเห็น ไม่กล้าเลิกรู้ เลิกดู เลิกเห็น  ไม่กล้าปล่อยรู้ วางรู้ ถ้าไม่เอะใจ – เฉลียวใจ หรือ ไม่มีผู้รู้ชี้แนะ ผู้นั้นก็จะติดตัน แบกขันธ์อย่างละเอียดนี้ไว้(โดยไม่รู้ตัวจริงๆ) คือขันธ์รู้ เมื่อไม่กล้าปล่อยจริง ๆ ก็เลยไม่ตรงต่อนิพพานจริง ๆ , นิโรธจริง ๆ ได้แต่เกือบนิโรธ เกือบนิพพาน ขอให้เข้าใจสัจจะของธาตุ – ขันธ์ให้ดี แล้วจะได้เลิกหลง จงใจทำ

 

      ธาตุแต่ละธาตุ ขันธ์แต่ละขันธ์ ไม่ใช่อะไร, มันไม่ได้พยายามที่จะเป็นตัวมัน , มันไม่มีเนื้อหาที่จะปฏิบัติอะไร  แม้แต่จะปฏิบัติให้เป็นตัวมันเอง ไม่ต้องพูดถึงว่ามันจะข้ามไปปฏิบัติต่อ ธาตุ – ขันธ์อื่น, มันไม่เนื่องด้วยสิ่งใด แม้แต่ตัวมันเอง  มันไม่ได้พยายามจะสามัคคีกันหรือสมานฉันท์กัน หรือพยายามจะรวมกันเป็นหนึ่งหรอก   เพราะมันไม่ใช่สิ่งที่แตกต่างกันอยู่แล้ว

 

       ธาตุแต่ละธาตุ ขันธ์แต่ละขันธ์ ไม่ใช่สิ่งอิง – อาศัยอะไร แม้แต่ตัวมันเอง ตัวมันเองก็ปล่อยตัวมันเอง ตัวมันเองยังไม่ยึดตัวมันเองเลย แล้วมันจะไปยึดข้ามธาตุ – ข้ามขันธ์ได้อย่างไร , มันไม่เคยแคร์อะไร มันอาจจะเกิดตามเหตุ – ปัจจัย แต่ตอนดับนั้นไม่ต้องการเหตุ – ปัจจัยใด ๆ ทั้งสิ้น  ดับเอง , ปล่อยเอง, วางเอง, ว่างเอง  อยู่แล้ว

                 การรู้และเข้าใจที่ตรงต่อความเป็นจริงนี้มีอานิสงส์ –อานุภาพมาก ทำให้เลิกหลงได้ สมดัง   ที่พุทธองค์ตรัสไว้ว่า

 

           สังขารที่สัตว์โลกหลงกันที่สุดก็คือ สังขารที่เรียกว่าการปฏิบัติทำ ไม่ว่าทำรู้ ทำดู ทำเห็น ต่อเมื่อรู้   เมื่อดู เมื่อเห็นแล้ว ก็แช่รู้ แช่ดู แช่เห็น , จม - งม , เฝ้า – แบกรู้ ดู เห็นนั้น เพราะหมายมั่น จะให้ได้ ให้มี ให้เป็น ซึ่ง... (ทั้งทางโลกและทางธรรม)

 

ไม่หลงรู้ ไม่ติดรู้นี้แหละ เรียกว่า อวิชชาดับ – ตัณหาดับ - อุปาทานดับ แต่ไม่ใช่ไปทำการดับมันหรอก  เพียงแต่รู้ความจริงแล้ว “ ไม่ต้อง(ทำ)” เรียกว่า เลิกหลง ก็ตรงต่อดับอยู่แล้วทันที